ข้อสอบนายสิบตำรวจสายอำนวยการและพิสูจน์หลักฐาน มีวิชาคอมพิวเตอร์และ Office ถึง 40 จาก 150 ข้อ ข่าวดีคือวิชานี้ถามพื้นฐาน ไม่ถามลึก สิ่งที่ต้องทำคือจับคู่ "ฟังก์ชันไหนคืนค่าอะไร" และ "แป้นลัดไหนทำอะไร" ให้แม่น แล้วฝึกคิดผลของสูตรให้เร็ว
กติกาพื้นฐานที่ต้องรู้ก่อนอ่านสูตร
- สูตรต้องขึ้นต้นด้วย = เสมอ ถ้าไม่มี Excel มองเป็นข้อความธรรมดา
- เซลล์ B3 = คอลัมน์ B แถว 3 (คอลัมน์เป็นตัวอักษร แถวเป็นตัวเลข)
- ช่วงเซลล์ใช้จุดคู่ เช่น A1:A10 = A1 ถึง A10
<>แปลว่าไม่เท่ากับ ·&ใช้เชื่อมข้อความ ·^ยกกำลัง
ลำดับการคำนวณ (ก่อน → หลัง): อ้างอิง (: ,) → จำนวนติดลบ → % → ^ → * / (ซ้ายไปขวา) → + - → & → เปรียบเทียบ
จำว่า "ลบหน้า–เปอร์เซ็นต์–ยก–คูณหาร–บวกลบ–เชื่อม–เทียบ" และวงเล็บชนะทุกอย่าง
ฟังก์ชันที่ออกบ่อย
| ฟังก์ชัน | คืนค่าอะไร |
|---|---|
| SUM | ผลรวม |
| AVERAGE | ค่าเฉลี่ย |
| MAX / MIN | ค่ามากที่สุด / น้อยที่สุด |
| COUNT | นับเซลล์ที่เป็นตัวเลข |
| COUNTA | นับเซลล์ที่ไม่ว่าง (ข้อความก็นับ) |
| COUNTIF | นับเซลล์ที่ตรงเงื่อนไข |
| SUMIF | รวมเฉพาะที่ตรงเงื่อนไข |
| IF | 3 ส่วน (เงื่อนไข, ค่าถ้าจริง, ค่าถ้าเท็จ) |
| AND / OR | จริงเมื่อทุกเงื่อนไขจริง / จริงเมื่ออย่างน้อยหนึ่งเงื่อนไขจริง |
| ROUND | ปัดเศษตามจำนวนตำแหน่ง เช่น =ROUND(3.14159,2) ได้ 3.14 |
| TODAY / NOW | วันที่ปัจจุบัน / วันที่และเวลาปัจจุบัน |
| VLOOKUP | ค้นค่าในคอลัมน์แรกของตาราง แล้วดึงค่าจากคอลัมน์ที่ระบุในแถวเดียวกัน |
| RANK.EQ | ลำดับที่ของตัวเลขในกลุ่ม |
จำตระกูล COUNT ด้วยตัวท้าย: COUNT = ตัวเลข · COUNT+A = All (ทุกอย่างที่ไม่ว่าง) · COUNT+IF = มีเงื่อนไข
VLOOKUP ต้องจำ 3 จุด
- อาร์กิวเมนต์ 4 ตัว: (ค่าที่ค้นหา, ช่วงตาราง, หมายเลขคอลัมน์ที่จะดึง, วิธีค้นหา)
- FALSE (หรือ 0) = ตรงกันพอดี · TRUE (หรือ 1) = ใกล้เคียง ซึ่งเป็นค่าเริ่มต้น
- ค่าที่ค้นต้องอยู่ในคอลัมน์แรกของช่วงตาราง หาไม่พบได้ #N/A
การอ้างอิงเซลล์: เครื่องหมาย $ คือ "กุญแจ"
| แบบ | ตัวอย่าง | เมื่อคัดลอกสูตร |
|---|---|---|
| สัมพัทธ์ (Relative) ค่าเริ่มต้น | A1 | เปลี่ยนตามตำแหน่งใหม่ |
| สัมบูรณ์ (Absolute) | $A$1 | ไม่เปลี่ยนทั้งคอลัมน์และแถว |
| ผสม (Mixed) | $A1 / A$1 | $A1 ตรึงคอลัมน์ · A$1 ตรึงแถว |
$ อยู่หน้าอะไร ตัวนั้นถูกล็อก · กด F4 ขณะแก้สูตรเพื่อสลับแบบ
ใช้ $ เมื่อทุกแถวต้องอ้างเซลล์เดียวกัน เช่น อัตราภาษีในเซลล์ $F$1
ค่าความผิดพลาด: จับคู่รหัสกับสาเหตุ
| แสดง | สาเหตุ |
|---|---|
| #DIV/0! | หารด้วยศูนย์ หรือหารด้วยเซลล์ว่าง |
| #N/A | ไม่พบค่าที่ค้นหา (เช่น VLOOKUP) |
| #VALUE! | ชนิดข้อมูลผิด เช่น เอาข้อความไปบวกตัวเลข |
| #REF! | อ้างเซลล์ที่ไม่มีแล้ว เช่น ลบแถวหรือคอลัมน์ที่สูตรอ้างอยู่ |
| #NAME? | พิมพ์ชื่อฟังก์ชันผิด หรือ Excel ไม่รู้จักชื่อ |
| ###### | คอลัมน์แคบเกินไป (ขยายคอลัมน์ก็หาย) ไม่ใช่สูตรผิด |
DIV = หาร · N/A = Not Available หาไม่เจอ · REF = Reference อ้างอิงหาย · NAME = ชื่อผิด · VALUE = ชนิดค่าผิด
แป้นลัดที่ออกบ่อย
| ทั่วไปใน Office | Word | Excel / PowerPoint | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Ctrl+N | สร้างใหม่ | Ctrl+B | ตัวหนา | F2 | แก้ไขเซลล์ |
| Ctrl+O | เปิด | Ctrl+I | ตัวเอียง | F4 | สลับการอ้างอิง |
| Ctrl+S | บันทึก | Ctrl+U | ขีดเส้นใต้ | Ctrl+1 | จัดรูปแบบเซลล์ |
| F12 | บันทึกเป็น | Ctrl+E | จัดกึ่งกลาง | Ctrl+Home | ไปเซลล์ A1 |
| Ctrl+Z / Y | เลิกทำ / ทำซ้ำ | Ctrl+J | จัดเต็มแนว | Ctrl+Shift+L | ตัวกรองอัตโนมัติ |
| Ctrl+X / C / V | ตัด / คัดลอก / วาง | Ctrl+Enter | ขึ้นหน้าใหม่ | F11 | สร้างแผนภูมิ |
| Ctrl+F / H | ค้นหา / แทนที่ | F7 | ตรวจสะกด | F5 / Shift+F5 | นำเสนอจากสไลด์แรก / สไลด์ปัจจุบัน |
| Ctrl+K | ไฮเปอร์ลิงก์ | Ctrl+L / R | ชิดซ้าย / ขวา | Ctrl+M | เพิ่มสไลด์ |
Z X C V เรียงติดกันบนแป้น = เลิกทำ · ตัด · คัดลอก · วาง และจัดกึ่งกลางใช้ E เพราะ C ถูกใช้คัดลอกไปแล้ว
เทคนิคอ่านโจทย์สูตรให้เร็ว
ทำ 3 จังหวะทุกครั้ง
- ดูชื่อฟังก์ชันก่อน แล้วถามตัวเองว่า "ตัวนี้คืนค่าอะไร" (ผลรวม / จำนวนช่อง / ข้อความ)
- ดูช่วงและเงื่อนไข ว่านับหรือรวมเฉพาะอะไร
- คิดจากในวงเล็บออกมาข้างนอก ตามลำดับการคำนวณ
ตัวอย่างที่ 1 คะแนนใน A1:A5 คือ 45, 78, 62, 90, 55
=SUM(A1:A5)→ 45+78+62+90+55 = 330=AVERAGE(A1:A5)→ 330 ÷ 5 = 66=COUNTIF(A1:A5,">=60")→ 78, 62, 90 = 3=IF(AVERAGE(A1:A5)>=60,"ผ่าน","ไม่ผ่าน")→ ในสุดได้ 66 ซึ่ง ≥ 60 จึงได้ "ผ่าน"
ตัวอย่างที่ 2 เซลล์ A1:A6 มีค่า 45, "ขาดสอบ", 62, (ว่าง), 90, 55
=COUNT(A1:A6)นับเฉพาะตัวเลข 45, 62, 90, 55 = 4=COUNTA(A1:A6)นับช่องที่ไม่ว่าง (รวมข้อความ) = 5
ตัวอย่างที่ 3 ลำดับการคำนวณ
=5+2*3→ คูณก่อน 6 แล้วบวก 5 = 11=(5+2)*3→ วงเล็บก่อน 7 แล้วคูณ 3 = 21=-2^2→ ติดลบก่อนยกกำลัง จึงเป็น (–2)² = 4
คำหลอกที่ต้องระวัง
- COUNT กับ COUNTA ถ้าช่วงมีข้อความหรือช่องว่าง ผลไม่เท่ากัน COUNTA ได้มากกว่าหรือเท่ากับ COUNT เสมอ
=-2^2ได้ 4 ไม่ใช่ –4 เพราะ Excel ทำจำนวนติดลบก่อนยกกำลัง ต่างจากคณิตศาสตร์ทั่วไป- คัดลอก
=B4*C4จาก D4 ลง D5 กลายเป็น=B5*C5แต่ถ้าเขียน=B4*$F$1เมื่อคัดลอกลง D5 จะเป็น=B5*$F$1ส่วนที่มี $ ไม่ขยับ - VLOOKUP ค่าเริ่มต้นคือ TRUE (ใกล้เคียง) ไม่ใช่ตรงกันพอดี ถ้าโจทย์ต้องการค่าตรงตัวต้องใส่ FALSE
- ###### ไม่ใช่ error ของสูตร แค่คอลัมน์แคบ
- TODAY ให้วันที่อย่างเดียว ส่วน NOW ให้วันที่และเวลา
- F5 กับ Shift+F5 ใน PowerPoint: F5 เริ่มสไลด์แรก Shift+F5 เริ่มสไลด์ปัจจุบัน
- คำสั่งอยู่แท็บไหน: จดหมายเวียนอยู่ Mailings · Track Changes อยู่ Review · Sort/Filter อยู่ Data · Freeze Panes อยู่ View
ลองทำ
ข้อ 1 เซลล์ A1:A6 มีค่า 30, "ลา", 50, (ว่าง), 20, 40 ตามลำดับ สูตร =COUNTA(A1:A6) ได้ผลเท่าใด
ข้อ 2 สูตร =-3^2 ใน Excel ได้ผลเท่าใด
ข้อ 3 เซลล์ D4 มีสูตร =B4*$F$1 เมื่อคัดลอกไปวางที่ D6 สูตรใน D6 จะเป็นอย่างไร
ข้อ 4 คะแนนใน A1:A5 คือ 52, 68, 47, 75, 58 สูตร =IF(AVERAGE(A1:A5)>=60,"ผ่าน","ไม่ผ่าน") ได้ผลเท่าใด
ดูเฉลย
- ข COUNTA นับช่องที่ไม่ว่าง รวมข้อความ "ลา" จึงได้ 5 ส่วน 4 คือผลของ COUNT ที่นับเฉพาะตัวเลข
- ก Excel ทำจำนวนติดลบก่อนยกกำลัง จึงเป็น (–3)² = 9 ไม่ใช่ –9 แบบคณิตศาสตร์ทั่วไป
- ง B4 เป็นการอ้างอิงสัมพัทธ์ เลื่อนลง 2 แถวเป็น B6 ส่วน $F$1 มี $ ล็อกทั้งคอลัมน์และแถวจึงไม่ขยับ
- ก คิดจากในวงเล็บออกมา ผลรวม 300 ÷ 5 = 60 ซึ่ง ≥ 60 เงื่อนไขจึงจริง ได้ "ผ่าน"
ฝึกเลย: ข้อสอบคอมพิวเตอร์และ Office นายสิบตำรวจ · ความรู้พื้นฐานคอมพิวเตอร์