วิชาความรู้และลักษณะการเป็นข้าราชการที่ดีชอบถามตัวเลข เช่น ต้องอุทธรณ์ภายในกี่วัน หรือต้องยื่นลาออกล่วงหน้ากี่วัน ตัวเลขเหล่านี้หลอกง่ายเพราะใกล้กัน วิธีที่ได้ผลคือจำเป็นกลุ่มตัวเลข แทนการจำทีละมาตรา
ในบทความนี้ "วิธีปฏิบัติฯ" หมายถึง พ.ร.บ.วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 และ "ระเบียบข้าราชการฯ" หมายถึง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551
กลุ่มเลข 7: ขั้นตอนแรก ๆ ที่ต้องทำเร็ว
| เรื่อง | กฎหมาย |
|---|---|
| เอกสารคำขอไม่ครบ เจ้าหน้าที่ต้องแจ้งภายใน 7 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| คำสั่งด้วยวาจา ขอให้ยืนยันเป็นหนังสือได้ภายใน 7 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| ก่อนใช้มาตรการบังคับทางปกครอง ต้องเตือนให้เวลาไม่น้อยกว่า 7 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| ส่งหนังสือทางไปรษณีย์ตอบรับในประเทศ ถือว่าได้รับเมื่อครบ 7 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
จำว่า เลข 7 = เรื่องเริ่มต้น แจ้ง เตือน ยืนยัน
กลุ่มเลข 15: อุทธรณ์ และการแจ้งที่ไกลขึ้น
| เรื่อง | กฎหมาย |
|---|---|
| อุทธรณ์คำสั่งทางปกครองภายใน 15 วัน ยื่นต่อเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่ง | วิธีปฏิบัติฯ |
| ไปรษณีย์ตอบรับไปต่างประเทศ ถือว่าได้รับเมื่อครบ 15 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| แจ้งโดยปิดประกาศหรือลงหนังสือพิมพ์ ถือว่าได้รับเมื่อครบ 15 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| ละทิ้งหน้าที่ติดต่อกันเกิน 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เป็นวินัยร้ายแรง | ระเบียบข้าราชการฯ |
กลุ่มเลข 30: ตัดสินและยื่นเรื่องสำคัญ
| เรื่อง | กฎหมาย |
|---|---|
| ออกคำสั่งภายใน 30 วัน นับแต่ได้รับเอกสารครบ | วิธีปฏิบัติฯ |
| เจ้าหน้าที่พิจารณาอุทธรณ์ภายใน 30 วัน ถ้าไม่เห็นด้วย ส่งผู้มีอำนาจพิจารณาภายใน 30 วัน ขยายได้อีก 30 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| ลาออก ยื่นล่วงหน้า 30 วัน | ระเบียบข้าราชการฯ |
| อุทธรณ์คำสั่งลงโทษต่อ ก.พ.ค. ภายใน 30 วัน | ระเบียบข้าราชการฯ |
ระวังสับสน: อุทธรณ์คำสั่งทางปกครองทั่วไป 15 วัน แต่อุทธรณ์คำสั่งลงโทษข้าราชการต่อ ก.พ.ค. 30 วัน
กลุ่มเลข 90: ทบทวนและยับยั้ง
| เรื่อง | กฎหมาย |
|---|---|
| เพิกถอนคำสั่งที่ให้ประโยชน์ ภายใน 90 วัน นับแต่รู้เหตุ | วิธีปฏิบัติฯ |
| ขอให้พิจารณาใหม่ ภายใน 90 วัน | วิธีปฏิบัติฯ |
| ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุยับยั้งการลาออกได้ไม่เกิน 90 วัน | ระเบียบข้าราชการฯ |
ตัวเลขที่ไม่ใช่ "วัน" แต่ออกบ่อย
- โทษวินัย 5 สถาน เรียงจากเบาไปหนัก: ภาค–ตัด–ลด–ปลด–ไล่ (ภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน ลดเงินเดือน ปลดออก ไล่ออก) ท่องเป็นจังหวะเดียวกัน
- ออกจากราชการไปแล้ว ยังสอบสวนได้ถ้าเริ่มภายใน 1 ปี และลงโทษได้ภายใน 3 ปี
- ญาติที่ทำให้เจ้าหน้าที่พิจารณาเรื่องไม่ได้ (วิธีปฏิบัติฯ): บุพการีและผู้สืบสันดานไม่จำกัดชั้น · พี่น้องและลูกพี่ลูกน้องนับได้ 3 ชั้น · ญาติทางแต่งงาน 2 ชั้น จำเป็น "ไม่จำกัด–3–2"
คำหลอกที่ต้องระวัง
- วันสุดท้ายตรงวันหยุด ถ้าเป็นระยะเวลาที่ประชาชนต้องทำ ให้เลื่อนไปวันทำงานถัดไป แต่ถ้าเป็นระยะเวลาที่เจ้าหน้าที่ต้องทำ ไม่เลื่อน
- อุทธรณ์ไม่ทำให้หยุดการบังคับตามคำสั่ง เว้นแต่จะมีคำสั่งให้ทุเลาการบังคับ
- ฝ่าฝืนจรรยาไม่ใช่ผิดวินัย ผลคือตักเตือนหรือให้พัฒนาตนเอง
ฝึกให้คล่อง
ตัวเลขจำได้ดีที่สุดเมื่อเจอในโจทย์บ่อย ๆ ลองทำข้อสอบแล้วจดตัวเลขที่ตอบผิดไว้ทบทวนก่อนนอน
ฝึกเลย: ข้อสอบข้าราชการที่ดีภาค ก
คำอธิบายเต็มพร้อมตัวบทกฎหมายประกอบทุกหัวข้อ อยู่ใน คู่มือเตรียมสอบภาค ก