โจทย์คณิตในวิชาคิดวิเคราะห์ไม่ได้วัดว่าแก้สมการเก่งแค่ไหน แต่วัดว่าหาคำตอบที่ถูกได้เร็วแค่ไหน คนที่ทำคะแนนได้ดีส่วนใหญ่ไม่ได้คิดเต็มวิธีทุกข้อ แต่ใช้ตัวเลือกและสามัญสำนึกช่วยตัดคำตอบก่อน บทความนี้รวม 6 เทคนิคที่ใช้ได้ทันที
เทคนิคที่ 1: แทนตัวเลือกกลับเข้าโจทย์
โจทย์อายุ โจทย์นับหัวนับขา และโจทย์อัตราส่วน มักเร็วกว่าถ้าเอาตัวเลือกไปลองแทน ให้เริ่มจากตัวเลือกที่อยู่กลาง ๆ ถ้าผิด จะรู้ว่าต้องขยับไปทางมากหรือน้อย
ตัวอย่าง: ปัจจุบันพ่ออายุเป็น 4 เท่าของลูก อีก 5 ปีพ่อจะอายุเป็น 3 เท่าของลูก ลูกอายุเท่าไร (ตัวเลือก 8, 9, 10, 12)
ลอง 10: พ่อ 40 ปี อีก 5 ปีพ่อ 45 ลูก 15 และ 45 = 3 × 15 พอดี ตอบ 10 ปี โดยไม่ต้องตั้งสมการ
เทคนิคที่ 2: ประมาณช่วงคำตอบแล้วตัดตัวเลือก
หลายคำตอบต้องอยู่ในช่วงที่รู้ล่วงหน้า ความเร็วเฉลี่ยต้องอยู่ระหว่างความเร็วสองช่วง และใกล้ความเร็วที่ช้ากว่า เพราะช่วงที่ช้าใช้เวลานานกว่า
ตัวอย่าง: ไปด้วยความเร็ว 60 กลับด้วย 40 กม./ชม. ระยะทางเท่ากัน ความเร็วเฉลี่ยเท่าไร (ตัวเลือก 45, 48, 50, 52)
คำตอบต้องน้อยกว่า 50 ตัด 50 กับ 52 ทิ้งทันที เหลือคิดแค่สองตัว คำตอบคือ 48
ใช้หลักเดียวกันกับโจทย์ผสมสาร: ความเข้มข้นหลังผสมต้องอยู่ระหว่างสองถัง และใกล้ถังที่มีปริมาณมากกว่า
เทคนิคที่ 3: สมมุติตัวเลขง่าย ๆ
ถ้าโจทย์ไม่บอกตัวเลขจริง ให้สมมุติเอง โจทย์ร้อยละให้ของเดิมเป็น 100 ส่วนโจทย์งานให้งานทั้งหมดเท่ากับ ค.ร.น. ของจำนวนวัน
- ขึ้นราคา 25% แล้วลด 20%: ให้ราคาเดิม 100 → ขึ้นเป็น 125 → ลด 25 เหลือ 100 ราคาไม่เปลี่ยน
- ก ทำงานเสร็จใน 12 วัน ข เสร็จใน 18 วัน: ให้งาน 36 ชิ้น ก ทำวันละ 3 ข วันละ 2 ช่วยกันวันละ 5 ชิ้น ใช้ 7.2 วัน
เทคนิคที่ 4: ดูหลักหน่วยก่อน
เมื่อตัวเลือกมีค่าใกล้กัน ไม่ต้องคูณให้ครบ
ตัวอย่าง: 47 × 53 = ? (ตัวเลือก 2,489 · 2,491 · 2,493 · 2,495)
หลักหน่วย 7 × 3 = 21 ลงท้ายด้วย 1 ตอบ 2,491 ได้ทันที
เทคนิคที่ 5: จับคำสัญญาณในโจทย์
| คำในโจทย์ | วิธีคิด |
|---|---|
| พร้อมกันอีกครั้ง | ค.ร.น. |
| แบ่งให้เท่ากัน ยาวที่สุด | ห.ร.ม. |
| ส่วนลด | % ของราคาตั้ง |
| กำไร ขาดทุน | % ของต้นทุน |
| สวนกัน · ไล่ตาม | บวกความเร็ว · ลบความเร็ว |
| ตอบผิดหัก | ผลต่างต่อข้อ = คะแนนถูก + คะแนนที่หัก |
เทคนิคที่ 6: ตรวจความสมเหตุสมผลก่อนตอบ
- สองคนช่วยกันทำงาน ต้องเสร็จเร็วกว่าคนที่เร็วที่สุด
- จำนวนคน สัตว์ ธนบัตร ต้องเป็นจำนวนเต็มบวก
- ราคาหลังลดต้องต่ำกว่าราคาตั้ง
ถ้าคำตอบขัดกับข้อเหล่านี้ แปลว่าคิดผิดตรงไหนสักแห่ง
โบนัส: โจทย์นับหัว นับขา ในสามวินาที
ไก่กับวัวรวม 55 ตัว นับขาได้ 150 ขา มีวัวกี่ตัว ใช้ทางลัด ขา ÷ 2 − หัว → 150 ÷ 2 − 55 = 20 ตัว เพราะเมื่อหารขาด้วย 2 ไก่จะเหลือตัวละ 1 วัวเหลือตัวละ 2 ส่วนที่เกินจำนวนหัวมาจึงเป็นวัว
ฝึกให้คล่อง
เทคนิคทั้งหมดนี้ต้องใช้จนชินมือ ลองทำโจทย์จริงแล้วบังคับตัวเองให้ใช้อย่างน้อยหนึ่งเทคนิคต่อข้อ
ฝึกเลย: ข้อสอบคณิตศาสตร์ทั่วไป พร้อมเฉลยทีละขั้น
อยากได้คำอธิบายเต็มทุกหัวข้อ ทั้งร้อยละ ความเร็ว อายุ ห.ร.ม. ค.ร.น. ดอกเบี้ย ผสมสาร ปฏิทิน และพื้นที่ พร้อมแบบฝึกท้ายบท ดูได้ใน คู่มือเตรียมสอบภาค ก