สังคม นสต. จำหลักธรรมเลข 4 วันสำคัญ และประเพณีไทยไม่ให้สลับกัน

ข้อสอบวิชาสังคมของนักเรียนนายสิบตำรวจสายปราบปรามชอบถามเรื่องศาสนาและวัฒนธรรม จุดที่เสียคะแนนบ่อยคือหมวดธรรมจำนวนมากมีเลข 4 เหมือนกัน และวันสำคัญหลายวันมีเหตุการณ์คล้ายกัน ข้อสอบจึงเอาสมาชิกของหมวดหนึ่งไปปนกับอีกหมวด หรือสลับเหตุการณ์ของสองวัน

วิธีที่ได้ผลคือ จำก่อนว่าแต่ละหมวด "ใช้ทำอะไร" แล้วสมาชิกจะตามมาเอง ส่วนวันสำคัญให้จำเป็นคู่ "วัน + เหตุการณ์"

หมวดธรรมเลข 4: จำ "ใช้ทำอะไร" ก่อน

อิทธิบาท "รัก–เพียร–ใส่ใจ–ไตร่ตรอง" · สังคหวัตถุ "ให้–พูด–ช่วย–เสมอ" · ฆราวาสธรรม "จริงใจ–ข่มใจ–อดทน–เสียสละ"

อคติ "รัก–โกรธ–หลง–กลัว = ฉันทา–โทสา–โมหา–ภยา" คำหน้าบอกสาเหตุเลย

อริยสัจ "ปัญหา–สาเหตุ–เป้าหมาย–วิธีแก้" หน้าที่ต่อแต่ละข้อ "รู้–ละ–แจ้ง–เจริญ"

พรหมวิหาร 4 ให้นึกถึงสถานการณ์ที่เราพบคนอื่น คนปกติ → เมตตา ปรารถนาให้เขามีความสุข · คนลำบาก → กรุณา ปรารถนาให้เขาพ้นทุกข์ · คนได้ดี → มุทิตา ยินดีด้วย ไม่อิจฉา · ต้องตัดสิน → อุเบกขา วางใจเป็นกลาง ไม่ลำเอียง

"ปกติ–ลำบาก–ได้ดี–ต้องตัดสิน" และ "กรุณา" มีคำว่า "ทุกข์" อยู่ในความหมาย

หมวดธรรม 2 ข้อ และหมวดที่ชื่อคล้ายกัน

4 คู่ "โลก–อุปการะ–งาม–หายาก" = อาย–กลัวบาป · ระลึก–รู้ตัว · ทน–สงบ · ผู้ให้–ผู้ตอบแทน

หัวใจเศรษฐี "อุ–อา–กะ–สะ = หา–เก็บ–คบ–ใช้"

คู่ศีล–ธรรมที่ออกบ่อย จำว่าทุกคู่คือการทำตรงข้ามกับข้อห้าม

"ไม่ฆ่า→เมตตา · ไม่ขโมย→หากินสุจริต · ไม่ผิดกาม→สำรวม · ไม่โกหก→สัจจะ · ไม่เมา→มีสติ" (ศีลข้อ 5 คู่กับสติสัมปชัญญะ)

วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา: เลขเดือน 3–6–8–11

มาฆะ = "มา" ประชุม · วิสาขะ = 3 เหตุการณ์ในวันเดียว · อาสาฬหะ = "ครั้งแรก"

วันสำคัญของศาสนาอื่น

2 รายอ "ปอซอ = หลังอด · ฮัจญี = ช่วงฮัจญ์" ฟิฏริมาก่อน (เดือน 10) อัฎฮาตามหลัง (เดือน 12)

คริสต์ "เกิด 25 ธ.ค. · ตายวันศุกร์ · ฟื้นวันอาทิตย์"

ศาสดา คัมภีร์ และสัญลักษณ์ศาสนา

"คาทอลิกมีพระ · โปรเตสแตนต์ไม่มีพระ" คาทอลิกใช้กางเขนที่มีรูปพระเยซูถูกตรึง โปรเตสแตนต์ใช้กางเขนเปล่า

ตัวเลขจำง่าย: อิสลาม ศรัทธา 6 > ปฏิบัติ 5 · คริสต์ "3–3–10–7" (ตรีเอกานุภาพ 3 พระบุคคล · นิกายหลัก 3 · บัญญัติ 10 · ศีลศักดิ์สิทธิ์ 7) · ฮินดู "สร้าง–รักษา–ทำลาย = พรหม–วิษณุ–ศิวะ"

ประเพณีตามภาค

"เลย = ผี · ยโสธร = ยิง · อุบล = เทียน · นครศรีฯ = สารท · บางพลี = บัว"

ประเพณีแบ่งเป็น 3 ประเภท ให้ถามว่าถ้าไม่ทำแล้วจะเป็นอย่างไร

"จารีต = ศีลธรรม (สังคมประณาม) · ขนบ = แบบแผนพิธี · ธรรมเนียม = เคยชิน"

พระราชพิธีทำเพื่ออะไร

"พืชมงคล = พระสงฆ์ · จรดพระนังคัล = พราหมณ์" (นังคัล แปลว่าไถ)

คำหลอกที่ต้องระวัง

• ปฐมเทศนา = อาสาฬหบูชา ไม่ใช่วิสาขบูชา · โอวาทปาฏิโมกข์ = มาฆบูชา
• ตัณหาคือสมุทัย ไม่ใช่ทุกข์ และเป้าหมายคือนิโรธ มรรคคือ "วิธี"
• อิทธิบาทไม่มีศรัทธาและไม่มีสติ สองคำนี้เป็นของพละ 5
• "ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา" คือพละ 5 ถ้ายก "ปัญญา วิริยะ อนวัชชะ สังคหะ" คือพละ 4
• อุเบกขาไม่ได้แปลว่าเฉยเมย แต่คือวางใจเป็นกลางตามความถูกต้อง
• "เพราะเกรงว่าจะถูกกลั่นแกล้ง" = ภยาคติ ไม่ใช่โทสาคติ · "เชื่อคำบอกเล่าโดยไม่ตรวจสอบ" = โมหาคติ
• อัครศาสนูปถัมภก = อุปถัมภ์ทุกศาสนา ส่วนพุทธมามกะแปลว่าผู้นับถือพุทธ
• เชือดสัตว์พลีเป็นของอีดิลอัฎฮา ซะกาตฟิฏเราะห์ผูกกับอีดิลฟิฏริ
• ปีใหม่ฮิจเราะห์ระลึกถึงการอพยพ วันเกิดท่านนบีคือเมาลิด
• วันอีดไม่ตรงเดือนเดิมของปฏิทินสากลทุกปี เพราะปีอิสลามสั้นกว่าราว 11 วัน · คริสต์มาสคงที่ แต่อีสเตอร์ไม่คงที่
• อีสเตอร์ไม่ใช่วันประสูติ และศุกร์ประเสริฐระลึกถึงการสิ้นพระชนม์
• ไบเบิลเป็นคัมภีร์ของคริสต์ทุกนิกาย ไม่ใช่สัญลักษณ์เฉพาะนิกาย พระแม่มารีย์เป็นจุดเด่นของคาทอลิก
• เสวยน้ำพระพิพัฒน์สัตยาร่วมครั้งแรกคือ ร.4 ตัวลวงคือ ร.5 ผู้ทรงพระราชนิพนธ์พระราชพิธีสิบสองเดือน

ฝึกให้คล่อง

หมวดธรรมและวันสำคัญจำได้แม่นที่สุดเมื่อเจอในโจทย์สถานการณ์ ลองทำข้อสอบแล้วจดคู่ที่สลับกันบ่อยไว้ทบทวนก่อนนอน

ลองทำ

ข้อ 1 เจ้าหน้าที่ยอมอนุมัติเรื่องให้ผู้มีอิทธิพลรายหนึ่ง เพราะเกรงว่าจะถูกกลั่นแกล้งภายหลัง เป็นอคติข้อใด

• ก. โมหาคติ
• ข. โทสาคติ
• ค. ฉันทาคติ
• ง. ภยาคติ

ข้อ 2 วันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา และพระรัตนตรัยครบองค์ 3 เป็นครั้งแรก คือวันใด

• ก. วิสาขบูชา
• ข. อาสาฬหบูชา
• ค. มาฆบูชา
• ง. ออกพรรษา

ข้อ 3 ชาวมุสลิมในชุมชนประกอบพิธีเชือดสัตว์พลี (กุรบาน) ในช่วงพิธีฮัจญ์ ตรงกับวันสำคัญใด

• ก. อีดิลอัฎฮา
• ข. ปีใหม่ฮิจเราะห์
• ค. อีดิลฟิฏริ
• ง. เมาลิด

ข้อ 4 "ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา" เป็นสมาชิกของหมวดธรรมใด

• ก. อิทธิบาท 4
• ข. พละ 5
• ค. ไตรสิกขา
• ง. พละ 4

ฝึกเลย: ข้อสอบสังคม วัฒนธรรม จริยธรรม อาเซียน

ดูวิชาอื่นและชุดข้อสอบทั้งหมดได้ที่ ศูนย์เตรียมสอบนักเรียนนายสิบตำรวจ สายปราบปราม