เซียนสอบSIENSOB
เทคนิคเตรียมสอบทั้งหมด
ครูผู้ช่วยกฎหมาย

จำตัวเลขกฎหมายการศึกษา ครูผู้ช่วย ภาค ข: 9 · 12 · 18 · 20 ไม่สับสน

อ่าน 7 นาที13 ต.ค. 2569

กฎหมายการศึกษาในภาค ข สอบครูผู้ช่วยมี 25 คะแนนจาก 200 และข้อสอบชอบถามตัวเลข เช่น ภาคบังคับกี่ปี เด็กอายุเท่าไร ใบอนุญาตอยู่ได้กี่ปี ตัวเลขเหล่านี้หลอกง่ายเพราะเลขเดียวกันโผล่ในหลายกฎหมายแต่ใช้คนละเรื่อง วิธีที่ได้ผลคือจำเป็นกลุ่มตามกฎหมาย แล้วจับคู่ตัวเลขที่ชอบถูกสลับกัน

กลุ่มที่ 1: การศึกษาภาคบังคับ (เลข 9 และ "ย่างเข้า 7 ถึง 16")

เรื่องตัวเลข
การศึกษาภาคบังคับ9 ปี คือชั้นปีที่ 1–9 ของการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ป.1–ม.3) ไม่รวมอนุบาล
"เด็ก" ตาม พ.ร.บ.การศึกษาภาคบังคับอายุย่างเข้าปีที่ 7 ถึงย่างเข้าปีที่ 16 เว้นแต่สอบได้ชั้นปีที่ 9 แล้ว
แจ้งผู้ปกครองเป็นหนังสือก่อนเด็กเข้าเรียนไม่น้อยกว่า 1 ปี
ปิดประกาศการส่งเด็กเข้าเรียน3 แห่ง: สำนักงานเขตพื้นที่ สำนักงาน อปท. และสถานศึกษา
คนที่ไม่ใช่ผู้ปกครอง มีเด็กไม่ได้เรียนมาอาศัยอยู่ด้วย ต้องแจ้งภายใน 1 เดือน
ผู้ปกครองไม่ส่งเด็กเข้าเรียน / ไม่อำนวยความสะดวกแก่เจ้าหน้าที่ค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 1,000 บาท
ทำให้เด็กไม่ได้เรียนโดยไม่มีเหตุอันสมควร / ไม่แจ้งหรือแจ้งเท็จค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 10,000 บาท
จำว่า "7 เข้า 16 ออก เรียน 9 ปี" · ผู้ปกครองพลาดเอง พัน · คนอื่นทำให้เด็กไม่ได้เรียน หมื่น

โทษในกฎหมายนี้เป็นค่าปรับเป็นพินัย ไม่มีจำคุก ถ้าตัวเลือกมีคำว่าจำคุก ตัดทิ้งได้เลย

กลุ่มที่ 2: เลข 12 ปี (รัฐธรรมนูญ vs พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ)

กฎหมายถ้อยคำ
รัฐธรรมนูญรัฐต้องให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาเป็นเวลา 12 ปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับ อย่างมีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย
พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่า 12 ปี ที่รัฐจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย
"รัฐธรรมนูญ = เป็นเวลา 12 ปี เริ่มก่อนวัยเรียน" · "พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ = ไม่น้อยกว่า 12 ปี + ทั่วถึง"

รัฐธรรมนูญยังให้รัฐดูแลเด็กเล็กก่อนเข้าเรียนให้พัฒนา 6 ด้าน: ร่างกาย จิตใจ วินัย อารมณ์ สังคม สติปัญญา (ด้านที่คนลืมบ่อยคือวินัย)

กลุ่มที่ 3: ข้าราชการครู (18 · 2 · 7 · 15 · 30 · 90)

เรื่องตัวเลข
อายุผู้เข้ารับราชการครูไม่ต่ำกว่า 18 ปี
ครูผู้ช่วยเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้มก่อนแต่งตั้งเป็นครู2 ปี (สั่งให้ออกได้แม้ยังไม่ครบ 2 ปี)
เห็นว่าคำสั่งผู้บังคับบัญชาผิด เสนอความเห็นเป็นหนังสือภายใน 7 วัน
ละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อกัน = วินัยร้ายแรงเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร
โทษทางวินัย5 สถาน: ภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน ลดเงินเดือน (ไม่ร้ายแรง) · ปลดออก ไล่ออก (ร้ายแรง)
อุทธรณ์ / ร้องทุกข์ภายใน 30 วัน · โทษร้ายแรงยื่นต่อ ก.ค.ศ. ซึ่งต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน 90 วัน
ผู้มีอำนาจยับยั้งการลาออกไม่เกิน 90 วัน
ถูกเพิกถอนใบอนุญาต ต้องออกจากราชการ เว้นแต่ย้ายไปตำแหน่งที่ไม่ต้องใช้ใบอนุญาตภายใน 30 วัน
โทษวินัยท่องเป็นจังหวะ "ภาค–ตัด–ลด | ปลด–ไล่" เส้นแบ่งตรงกลางคือเส้นวินัยร้ายแรง

กลุ่มที่ 4: คุรุสภาและใบอนุญาต (20 · 2-5-7 · 180)

เรื่องตัวเลข
อายุผู้ขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์
ปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ปี
อายุใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่ครู 2 ปี · ครูชั้นต้น 5 ปี · ครูชั้นสูง 7 ปี · ผู้บริหาร/ศึกษานิเทศก์ 5 ปี
ยื่นต่ออายุภายใน 180 วันก่อนหมดอายุ
ยื่นล่าช้าเดือนละ 200 บาท รวมไม่เกิน 2,000 บาท
สิทธิกล่าวหา/กล่าวโทษสิ้นสุดพ้น 1 ปี นับแต่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้ทำผิด
แจ้งข้อกล่าวหาล่วงหน้า / ชี้แจง15 วัน / ภายใน 15 วัน
พักใช้ใบอนุญาตไม่เกิน 5 ปี
ถูกเพิกถอน ขอใหม่ได้เมื่อพ้น 5 ปี
อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการคุรุสภาภายใน 30 วัน
ประกอบวิชาชีพโดยไม่มีใบอนุญาตจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท
แอบอ้าง · โรงเรียนรับคนไม่มีใบอนุญาต · สอนระหว่างพักใช้จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท
อายุใบอนุญาต "2–5–7 ยิ่งสูงยิ่งนาน" · โทษอาญา "1 ปี 2 หมื่น / 3 ปี 6 หมื่น" หนักขึ้นสามเท่า

กลุ่มที่ 5: คุ้มครองเด็ก (18 ปี และเลขเวลา)

เรื่องตัวเลข
"เด็ก" ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ ไม่รวมผู้บรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส
สถานรับเลี้ยงเด็กรับเด็กไม่เกิน 6 ปีบริบูรณ์
กักตัวเด็กไว้ซักถามไม่เกิน 12 ชั่วโมง
ส่งเด็กไว้สถานแรกรับระหว่างสืบเสาะไม่เกิน 7 วัน ขยายรวมไม่เกิน 30 วัน
ผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กคราวละไม่เกิน 2 ปี
ฝ่าฝืนข้อห้ามต่อเด็ก (เช่น ขายสุราบุหรี่ให้เด็ก)จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท
เผยแพร่ข้อมูลเด็กให้เสียหายจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท
โทษนักเรียนตามระเบียบ ศธ.4 สถาน: ว่ากล่าวตักเตือน ทำทัณฑ์บน ตัดคะแนนความประพฤติ ทำกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
"12 ชั่วโมง → 7 วัน → 30 วัน" เรียงจากซักถาม ไปสถานแรกรับ ไปขยายเวลา

กลุ่มที่ 6: ปฐมวัย (เลข 6)

เรื่องตัวเลข
"เด็กปฐมวัย"อายุต่ำกว่า 6 ปีบริบูรณ์ รวมเด็กที่ต้องพัฒนาก่อนเข้าประถม
พัฒนาการตามวัตถุประสงค์6 ด้าน ชุดเดียวกับรัฐธรรมนูญ
สถานพยาบาลส่งเสริมนมแม่อย่างน้อย 6 เดือน
ผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการนโยบายอายุไม่ต่ำกว่า 35 ปี · วาระคราวละ 4 ปี · ติดต่อกันไม่เกิน 2 วาระ
ประชุมคณะกรรมการอย่างน้อยปีละ 4 ครั้ง
ปฐมวัยคือ "บ้านเลข 6": ต่ำกว่า 6 ปี · 6 ด้าน · นมแม่ 6 เดือน

คำหลอกที่ต้องระวัง

  • "เด็ก" 3 ความหมาย ภาคบังคับ = ย่างเข้า 7 ถึงย่างเข้า 16 · คุ้มครองเด็ก = ต่ำกว่า 18 · ปฐมวัย = ต่ำกว่า 6 ดูชื่อกฎหมายในโจทย์ก่อนเลือกเสมอ
  • 18 กับ 20 อายุ 18 ปีคือเกณฑ์เข้ารับราชการครู ส่วน 20 ปีคือเกณฑ์ขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
  • "15 ปี" ไม่ใช่รัฐธรรมนูญ เรียนฟรี 15 ปีเป็นนโยบายรัฐบาล ถ้าโจทย์ขึ้นว่า "ตามรัฐธรรมนูญ" ตอบ 12 ปี และ 12 ปีนั้นไม่ใช่ ป.1–ม.6 แต่เริ่มตั้งแต่ก่อนวัยเรียน
  • ครูผู้ช่วยไม่ได้ "ทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ 6 เดือน" ชื่อที่ถูกคือเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้ม 2 ปี
  • ทัณฑ์บนในวินัยข้าราชการไม่ใช่โทษ เป็นวิธีงดโทษ แต่ทำทัณฑ์บนนักเรียนเป็นโทษ 1 ใน 4 สถาน
  • ภาคทัณฑ์มีทั้งสองระบบ โทษวินัยข้าราชการ 5 สถาน และคำวินิจฉัยของคุรุสภาทางจรรยาบรรณ (ตักเตือน ภาคทัณฑ์ พักใช้ เพิกถอน) ระวังสลับ
  • ไม่ต่ออายุใบอนุญาตแล้วอุทธรณ์ ยังประกอบวิชาชีพได้ระหว่างรอผล ไม่ต้องหยุดสอนทันที

ฝึกให้คล่อง

ทำข้อสอบแล้วจดตัวเลขที่ตอบผิดลงตารางของตัวเอง แยกตามกฎหมาย ทบทวนวันละรอบก่อนวันสอบ 15 พฤศจิกายน 2569

ลองทำ

ข้อ 1 ตามกฎหมายว่าด้วยการศึกษาภาคบังคับ คำว่า "เด็ก" หมายถึงข้อใด

  • ก. เด็กอายุย่างเข้าปีที่ 6 ถึงย่างเข้าปีที่ 15
  • ข. บุคคลอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์
  • ค. เด็กอายุย่างเข้าปีที่ 7 ถึงย่างเข้าปีที่ 16
  • ง. เด็กอายุต่ำกว่า 6 ปีบริบูรณ์

ข้อ 2 ผู้ที่จะขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูต้องมีอายุเท่าใด

  • ก. ไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์
  • ข. ไม่ต่ำกว่า 18 ปี
  • ค. ไม่ต่ำกว่า 25 ปี
  • ง. ไม่ต่ำกว่า 35 ปี

ข้อ 3 โจทย์ถามว่า "ตามรัฐธรรมนูญ" รัฐต้องให้เด็กทุกคนได้รับการศึกษาโดยไม่เก็บค่าใช้จ่ายอย่างไร

  • ก. 15 ปี ตั้งแต่อนุบาลถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6
  • ข. 9 ปี ตั้งแต่ ป.1 ถึง ม.3
  • ค. 12 ปี ตั้งแต่ ป.1 ถึง ม.6
  • ง. เป็นเวลา 12 ปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับ

ข้อ 4 ผู้สอบบรรจุได้ในตำแหน่งครูผู้ช่วย ต้องผ่านขั้นตอนใดก่อนได้รับแต่งตั้งเป็นครู

  • ก. เตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้ม 2 ปี
  • ข. ทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ 1 ปี
  • ค. ทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ 6 เดือน
  • ง. ฝึกสอนในสถานศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ปี
ดูเฉลย
  1. ค ตาม พ.ร.บ.การศึกษาภาคบังคับ เด็กคือผู้มีอายุย่างเข้าปีที่ 7 ถึงย่างเข้าปีที่ 16 ส่วนต่ำกว่า 18 ปีเป็นของคุ้มครองเด็ก และต่ำกว่า 6 ปีเป็นของปฐมวัย
  2. ก ผู้ขอใบอนุญาตประกอบวิชาชีพต้องอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ ส่วน 18 ปีคือเกณฑ์เข้ารับราชการครู
  3. ง รัฐธรรมนูญใช้ถ้อยคำ "เป็นเวลา 12 ปี ตั้งแต่ก่อนวัยเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับ" ไม่ใช่ ป.1–ม.6 และเรียนฟรี 15 ปีเป็นนโยบายรัฐบาล
  4. ก ครูผู้ช่วยต้องเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้ม 2 ปีก่อนแต่งตั้งเป็นครู ไม่ใช่ "ทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการ 6 เดือน"

ฝึกเลย: ข้อสอบกฎหมายการศึกษา ครูผู้ช่วย

ดูทุกวิชาของการสอบได้ที่ ศูนย์เตรียมสอบครูผู้ช่วย สพฐ.