วัดผล ประเมินผล วิจัยในชั้นเรียน แยกคำสับสนให้ขาด ก่อนสอบครูผู้ช่วย

หัวข้อการวัดประเมินผลและการวิจัยในชั้นเรียนเป็นส่วนที่ข้อสอบวิชาชีพครูถามทั้งความหมายของคำ และตัวเลขเกณฑ์ คำหลายคู่ฟังคล้ายกันจนเลือกผิดได้ง่าย บทความนี้จับคู่คำที่สับสนให้เห็นชัด แล้วปิดท้ายด้วยโจทย์สถานการณ์ให้ลองคิด

วัดผล ประเมินผล ทดสอบ: ต่างกันเป็นขั้น

จำว่า วัดผล = ได้ตัวเลข · ประเมินผล = ตัวเลข + เกณฑ์ → ตัดสิน

เวลาเจอประโยคในโจทย์ ให้ดูว่ามีคำตัดสิน เช่น ผ่าน ไม่ผ่าน ดี ไม่ดี หรือยัง ถ้ามีแล้วคือการประเมินผล

ประเมินเพื่ออะไร และเมื่อไร

Formative = for Learning · Summative = of Learning · ผู้เรียนประเมินตนเองและเพื่อน = as Learning

เทียบกับอะไร: อิงกลุ่ม หรือ อิงเกณฑ์

• อิงกลุ่ม (Norm-referenced) เทียบกับคนอื่นในกลุ่ม เหมาะกับการคัดเลือก จัดอันดับ มักรายงานเป็นตำแหน่งเปอร์เซ็นไทล์หรือคะแนนมาตรฐาน เช่น คะแนน T
• อิงเกณฑ์ (Criterion-referenced) เทียบกับเกณฑ์ที่ตั้งไว้ล่วงหน้า ถ้าทั้งห้องถึงเกณฑ์ ทุกคนก็ผ่าน เป็นแบบที่หลักสูตรแกนกลางใช้ตัดสินผลการเรียนตามตัวชี้วัด

สอบบรรจุที่รับตามลำดับที่ = อิงกลุ่ม · สอบใบขับขี่ ตัดสินตามตัวชี้วัด = อิงเกณฑ์

คุณภาพเครื่องมือ: ตัวเลขที่ต้องจำ

IOC 0.50 · ความยาก 0.20–0.80 · อำนาจจำแนก 0.20 ขึ้นไป

ตัวอย่างการคิด

• IOC: ผู้เชี่ยวชาญ 3 คนให้คะแนน +1, +1, 0 ค่าเฉลี่ย = 2 ÷ 3 ≈ 0.67 ใช้ได้ แต่ถ้าให้ +1, 0, 0 ได้ 1 ÷ 3 ≈ 0.33 ต่ำกว่า 0.50 ใช้ไม่ได้
• ความยาก: ผู้สอบ 50 คน ตอบถูก 30 คน p = 30 ÷ 50 = 0.60 อยู่ในช่วงที่ดี

สถิติพื้นฐานที่ออกบ่อย

ตัวอย่าง คะแนน 2, 8, 9, 9, 10 ค่าเฉลี่ย = 38 ÷ 5 = 7.6 มัธยฐาน = 9 ฐานนิยม = 9 คะแนน 2 ที่ต่ำผิดปกติดึงค่าเฉลี่ยลง กรณีแบบนี้มัธยฐานจึงสะท้อนกลุ่มได้ดีกว่า

วิจัยในชั้นเรียนแบบย่อ

• เป้าหมายคือแก้ปัญหาจริงของนักเรียนในห้องของตน ครูเป็นทั้งผู้สอนและผู้วิจัย ไม่ใช่สร้างทฤษฎีใหม่
• วงจร PAOR ของเคมมิสและแม็กแท็กการ์ต: วางแผน → ปฏิบัติ → สังเกต → สะท้อน → รอบใหม่
• ตัวแปรต้น = สิ่งที่ครูจัดให้ (วิธีสอน สื่อ) · ตัวแปรตาม = ผลที่เกิด · ตัวแปรควบคุม = สิ่งที่ทำให้คงที่
• E1 = ร้อยละคะแนนเฉลี่ยระหว่างเรียน (กระบวนการ) · E2 = ร้อยละคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน (ผลลัพธ์) เกณฑ์ที่ใช้บ่อย 80/80

หาตัวแปรเร็ว ๆ ด้วยประโยค "___ ส่งผลต่อ ___" ช่องแรกคือตัวแปรต้น ช่องหลังคือตัวแปรตาม

คำหลอกที่ต้องระวัง

• "ค่าความยาก" ยิ่งสูงยิ่งง่าย เพราะแปลว่ามีคนตอบถูกมาก 40 คนตอบถูก 36 คน p = 0.90 คือง่ายมาก ไม่ใช่ยากมาก
• อำนาจจำแนกติดลบ แปลว่าคนอ่อนตอบถูกมากกว่าคนเก่ง ผิดปกติ มักเกิดจากเฉลยผิด คำถามกำกวม หรือตัวลวงที่ทำให้คนคิดลึกเลือกผิด ต้องตรวจข้อนั้นใหม่
• เที่ยงตรงต้องเชื่อมั่น แต่เชื่อมั่นอาจไม่เที่ยงตรง ตาชั่งที่เพี้ยน 2 กิโลกรัมทุกครั้งได้ค่าเดิมทุกครั้ง (เชื่อมั่น) แต่ค่านั้นผิด (ไม่เที่ยงตรง)
• KR-20 กับแอลฟาของครอนบาค ข้อสอบถูก/ผิด 0/1 ใช้ KR-20 มาตรประมาณค่าหลายระดับใช้แอลฟาของครอนบาค
• E1 กับ E2 ชอบถูกสลับ E1 ระหว่างเรียน E2 หลังเรียน
• PAOR ไม่ใช่ PDCA PDCA ของเดมมิ่ง (Plan–Do–Check–Act) ใช้ในงานประกันคุณภาพ ส่วน PAOR ใช้กับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ

ลองทำโจทย์สถานการณ์

ข้อ 1 ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบย่อยท้ายคาบ เพื่อดูว่าพรุ่งนี้ควรสอนเรื่องเดิมซ้ำหรือไม่ เป็นการประเมินแบบใด

เฉลย: การประเมินระหว่างเรียน (Formative) เพราะนำผลไปปรับการสอน ไม่ได้ใช้ตัดเกรด

ข้อ 2 ข้อสอบข้อหนึ่งมีผู้สอบ 50 คน ตอบถูก 45 คน และพบว่ากลุ่มต่ำตอบถูกมากกว่ากลุ่มสูง ข้อนี้มีลักษณะอย่างไร

เฉลย: p = 45 ÷ 50 = 0.90 สูงกว่า 0.80 จึงง่ายเกินไป และอำนาจจำแนกติดลบ ครูควรตรวจเฉลยและตัวลวงของข้อนี้ใหม่

ข้อ 3 ครูทดสอบการอ่านคำที่มีตัวการันต์ของนักเรียน ป.3 ห้องเดียว ก่อนและหลังใช้แบบฝึก 2 สัปดาห์ ตัวแปรต้นคืออะไร และควรใช้สถิติใดเปรียบเทียบ

เฉลย: ตัวแปรต้นคือแบบฝึกการอ่านตัวการันต์ ตัวแปรตามคือความสามารถในการอ่านคำที่มีตัวการันต์ เปรียบเทียบด้วย t-test แบบไม่อิสระ เพราะเป็นกลุ่มเดียวกันวัดสองครั้ง

ลองทำ

ข้อ 1 ครูตรวจแบบทดสอบท้ายหน่วย นักเรียนคนหนึ่งได้ 18 คะแนนจาก 20 คะแนน ครูนำไปเทียบกับเกณฑ์ร้อยละ 80 แล้วสรุปว่านักเรียนคนนี้ผ่าน การกระทำขั้นสุดท้ายของครูคืออะไร

• ก. การวัดผล
• ข. การประเมินผล
• ค. การทดสอบ
• ง. การวิจัยในชั้นเรียน

ข้อ 2 ครูสร้างข้อสอบ 1 ข้อ แล้วให้ผู้เชี่ยวชาญ 5 คนพิจารณาความสอดคล้อง ได้คะแนน +1, +1, 0, 0, 0 ข้อนี้มีค่า IOC เท่าใด และใช้ได้หรือไม่

• ก. 0.40 ใช้ได้
• ข. 0.67 ใช้ได้
• ค. 0.40 ใช้ไม่ได้
• ง. 0.50 ใช้ได้

ข้อ 3 ครูสอนห้อง ม.2/1 ด้วยเกมการศึกษา และสอนห้อง ม.2/2 ด้วยวิธีเดิม แล้วต้องการเปรียบเทียบคะแนนหลังเรียนของสองห้อง ควรใช้สถิติใด

• ก. t-test แบบอิสระ
• ข. ฐานนิยม
• ค. t-test แบบไม่อิสระ
• ง. KR-20

ข้อ 4 ครูทดลองใช้ชุดกิจกรรมที่สร้างเอง พบว่าร้อยละคะแนนเฉลี่ยระหว่างเรียนเท่ากับ 82 และร้อยละคะแนนเฉลี่ยหลังเรียนเท่ากับ 78 เมื่อใช้เกณฑ์ 80/80 ข้อใดสรุปถูกต้อง

• ก. E1 = 78 และ E2 = 82 ผ่านเกณฑ์
• ข. E1 = 82 และ E2 = 78 ยังไม่ถึงเกณฑ์ เพราะ E2 ต่ำกว่า 80
• ค. E1 = 78 และ E2 = 82 ไม่ผ่านเกณฑ์
• ง. E1 = 82 และ E2 = 78 ผ่านเกณฑ์ทั้งสองตัว

ฝึกเลย: ข้อสอบความรู้วิชาชีพครู

ดูข้อสอบและคู่มือทั้งหมดได้ที่ ศูนย์เตรียมสอบครูผู้ช่วย สพฐ.