วิชาภาษาไทยของนายสิบตำรวจไม่ได้ถามแค่การอ่านจับใจความ แต่ถามการใช้ถ้อยคำ สำนวน และราชาศัพท์ด้วย ข้อสอบกลุ่มนี้หลอกง่ายเพราะตัวเลือกผิดมักต่างจากคำตอบแค่ตัวอักษรเดียว หรือคำเดียว วิธีที่ได้ผลคือจำเป็นคู่ และเป็นกลุ่ม แทนการท่องทีละคำ
กลุ่มที่ 1: คำที่มักเขียนผิด (ยึดพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน)
คำที่คนชอบ "เติมตัวเกิน"
| เขียนถูก | ที่มักเขียนผิด | ตัวที่เกิน |
|---|---|---|
| กะเพรา | กระเพรา | ร |
| อนุญาต | อนุญาติ | สระอิ |
| สังเกต | สังเกตุ | สระอุ |
| บิณฑบาต | บิณฑบาตร | ร |
| ลายเซ็น | ลายเซ็นต์ | ต์ |
| เครื่องสำอาง | เครื่องสำอางค์ | ค์ |
| ปะการัง | ประการัง | ร |
| ธุรกิจ | ธุระกิจ | สระอะ |
| ทยอย | ทะยอย | สระอะ |
จำว่า คำพวกนี้ "ไม่มีตัวเกิน" คนมักเติมตัวที่ไม่มีอยู่จริง
คำที่สับสนเรื่องตัวสะกด
| กลุ่ม | คำที่เขียนถูก |
|---|---|
| ส เสือ | โอกาส · กงสุล · เบญจเพส · อานิสงส์ |
| ศ ศาลา | ศีรษะ (สระอีอยู่บน ศ) · ไอศกรีม (ศ + ก ไม่มี ค) |
| ฏ ปฏัก | ปรากฏ |
| ณ เณร | ประณีต |
คำอื่นที่ออกบ่อย: ผาสุก (ก ไก่) · รสชาติ · กากบาท (ท ทหาร) · จลาจล (ล ทั้งสองตัว) · คลินิก (สระอิ) · สัปดาห์ (ป) · มาตรฐาน (ไม่มีสระอาหลัง ร) · อนุสาวรีย์ · อัฒจันทร์ (จันทร์ เหมือนดวงจันทร์)
สูตรตรวจเร็ว: ดู ส ศ ษ ก่อน แล้วดูตัวเกิน ร ต์ ค์ สระอิ สระอุ
กลุ่มที่ 2: ราชาศัพท์พื้นฐาน
คำกริยาของพระมหากษัตริย์ เทียบกับพระสงฆ์
| คำสามัญ | พระมหากษัตริย์ | พระภิกษุสงฆ์ |
|---|---|---|
| กิน | เสวย | ฉัน |
| นอน | บรรทม | จำวัด |
| ให้ | พระราชทาน (พระมหากษัตริย์ให้ผู้อื่น) | ประเคน (ให้ของแก่พระ ส่งถึงมือ) |
คำอื่นของพระมหากษัตริย์: นั่ง/อยู่ = ประทับ · ไปโดยมีขบวน = เสด็จพระราชดำเนิน · คำพูด = พระราชดำรัส · ความคิด = พระราชดำริ · คำสั่งสอน = พระบรมราโชวาท คำอื่นของพระสงฆ์: ป่วย = อาพาธ · อาบน้ำ = สรงน้ำ
ให้ของแก่พระมหากษัตริย์
| สิ่งของ | ใช้คำว่า |
|---|---|
| ยกได้ | ทูลเกล้าฯ ถวาย |
| ยกไม่ได้ หรือเป็นนามธรรม เช่น ที่ดิน บทเพลง | น้อมเกล้าฯ ถวาย |
จำว่า ยกได้ = ทูลเกล้าฯ · ยกไม่ได้ = น้อมเกล้าฯ
คำว่า "ตาย" ตามฐานะ
| ฐานะ | คำที่ใช้ |
|---|---|
| พระมหากษัตริย์ | สวรรคต |
| พระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูง (เจ้าฟ้า พระองค์เจ้า) | สิ้นพระชนม์ |
| พระภิกษุสงฆ์ | มรณภาพ |
| นายกรัฐมนตรี | ถึงแก่อสัญกรรม |
| รัฐมนตรี | ถึงแก่อนิจกรรม |
| บุคคลทั่วไป (สุภาพ) | ถึงแก่กรรม / เสียชีวิต |
ท่องเป็นจังหวะ: กษัตริย์สวรรคต · เจ้าฟ้าสิ้นพระชนม์ · พระมรณภาพ · นายกฯ อสัญกรรม · รัฐมนตรีอนิจกรรม
กลุ่มที่ 3: สำนวนที่ความหมายใกล้กันจนสับสน
คู่ "ลงทุน"
| สำนวน | ความหมาย |
|---|---|
| ขี่ช้างจับตั๊กแตน | ลงทุนมาก แต่ได้ผลน้อย |
| ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ | ลงทุนสูญเปล่า ไม่ได้อะไรเลย |
ช้าง = ยังได้ตั๊กแตนมาตัวหนึ่ง · น้ำพริก = ละลายหายไปหมด
คู่ "จังหวะเวลา"
| สำนวน | ความหมาย |
|---|---|
| น้ำขึ้นให้รีบตัก | มีโอกาสแล้วรีบทำ (ก่อน) |
| วัวหายล้อมคอก | เสียหายไปแล้วจึงคิดป้องกัน (หลัง) |
สำนวนอื่นที่ออกบ่อย จับคู่ความหมายสั้น ๆ
| ความหมายสั้น | สำนวน |
|---|---|
| ได้ดีแล้วลืมตัว | กิ้งก่าได้ทอง |
| พูดพล่อยจนเกิดโทษกับตัวเอง | ปลาหมอตายเพราะปาก |
| ทำผิดเองแต่โทษคนอื่น | รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง |
| ดีแต่ภายนอก | ผักชีโรยหน้า |
| หวังสองทางจนอาจไม่ได้สักทาง | จับปลาสองมือ |
| พูดกับคนที่ไม่เข้าใจ ไม่เกิดประโยชน์ | สีซอให้ควายฟัง |
| เรื่องเล็กลุกลามเป็นเรื่องใหญ่ | น้ำผึ้งหยดเดียว |
| ใช้วิธีแบบเดียวกันแก้ปัญหา | หนามยอกเอาหนามบ่ง |
| ยอมเป็นรองผู้อื่น | กินน้ำใต้ศอก |
| พูดหว่านล้อมยกเหตุผลมากมาย | ชักแม่น้ำทั้งห้า |
| เพียรพยายามจนสำเร็จ | ฝนทั่งให้เป็นเข็ม |
| ไปอยู่ที่ใดต้องทำตามธรรมเนียมที่นั่น | เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม |
คำหลอกที่ต้องระวัง
- "ทรง" ห้ามนำหน้าคำที่เป็นราชาศัพท์อยู่แล้ว เช่น "ทรงเสวย" "ทรงบรรทม" "ทรงประทับ" ผิด ให้ใช้ "เสวย" "บรรทม" "ประทับ" เฉย ๆ ส่วน "ทรง" นำหน้าคำสามัญได้ เช่น ทรงงาน ทรงม้า ทรงดนตรี ทรงพระอักษร
- "ทรงพระราชทาน" ใช้ไม่ได้ ให้ใช้ "พระราชทาน" แต่ "ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ" ใช้ได้ เพราะ "พระกรุณา" เป็นคำนาม
- อสัญกรรม กับ อนิจกรรม สลับกันบ่อยที่สุด ให้จำว่า นายกรัฐมนตรี = อสัญกรรม (สูงกว่า) รัฐมนตรี = อนิจกรรม
- สำนวนในรูปสถานการณ์ ให้ดูลำดับเวลา เช่น "ติดกล้องวงจรปิดหลังจากร้านถูกงัดแล้ว" ตอบ วัวหายล้อมคอก ไม่ใช่ น้ำขึ้นให้รีบตัก
- "ข้อใดเขียนถูกทุกคำ" มักซ่อนคำผิดเพียงคำเดียวในตัวเลือกที่ดูถูกเกือบหมด ต้องตรวจทีละคำ
เทคนิคตีโจทย์ให้เร็ว
| ถ้าโจทย์ถาม | ทำแบบนี้ |
|---|---|
| ข้อใดเขียนถูก/ผิด | เริ่มจากคำในตารางกลุ่มที่ 1 ดู ส ศ ษ และตัวเกิน |
| ราชาศัพท์ข้อใดถูก | ตัดตัวเลือกที่มี "ทรง" นำหน้าราชาศัพท์ก่อน |
| คำว่า "ตาย" ของใคร | จับคู่ฐานะตามจังหวะที่ท่อง |
| สถานการณ์ตรงกับสำนวนใด | ดู "ผลลัพธ์" และ "ลำดับเวลา" ในโจทย์ |
ตัวอย่าง: ข้อใดใช้ราชาศัพท์ถูกต้อง ก. ทรงเสวยพระกระยาหาร ข. เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดงาน ค. ทรงพระราชทานรางวัล ง. ทรงบรรทม → ตัด ก ค ง เพราะมี "ทรง" นำหน้าราชาศัพท์ ตอบ ข ("ทรงเปิด" ใช้ได้ เพราะ "เปิด" เป็นคำสามัญ)
ฝึกให้คล่อง
คำและสำนวนจำได้ดีที่สุดเมื่อเจอในโจทย์บ่อย ๆ ทำข้อสอบแล้วจดคู่ที่ตอบผิดไว้ทบทวนก่อนนอน
ลองทำ
ข้อ 1 ข้อใดเขียนถูกทุกคำ
ข้อ 2 ข้อใดใช้คำแทนคำว่า "ตาย" ได้ถูกต้อง
ข้อ 3 ข้อใดใช้ราชาศัพท์ถูกต้อง
ข้อ 4 ร้านค้าแห่งหนึ่งจ้างวงดนตรีราคาแพงมาเล่นวันเปิดร้าน แต่ได้ลูกค้าเพิ่มเพียง 3 คน ตรงกับสำนวนใด
ดูเฉลย
- ค ทั้ง 3 คำ "ไม่มีตัวเกิน" ข้อ ข ผิดที่ ไอศครีม (ที่ถูกคือ ไอศกรีม ไม่มี ค) ข้อ ก ผิดที่ บิณฑบาตร (เกิน ร) ข้อ ง ผิดที่ ทะยอย (เกินสระอะ ที่ถูกคือ ทยอย)
- ก พระภิกษุสงฆ์ใช้ มรณภาพ ข้อ ข กับ ค สลับกัน (นายกรัฐมนตรี = อสัญกรรม · รัฐมนตรี = อนิจกรรม) ข้อ ง พระมหากษัตริย์ใช้ สวรรคต
- ง บทเพลงยกไม่ได้ จึงใช้ น้อมเกล้าฯ ถวาย ข้อ ก ที่ดินยกไม่ได้ต้องใช้น้อมเกล้าฯ ข้อ ข แจกันยกได้ต้องใช้ทูลเกล้าฯ ข้อ ค "ประทับ" เป็นราชาศัพท์อยู่แล้ว ห้ามมี "ทรง" นำหน้า
- ข ลงทุนมากแต่ยังได้ผลน้อย (ได้ลูกค้ามา 3 คน) ถ้าไม่ได้อะไรเลยจึงจะเป็น ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ ส่วนข้อ ง และ ค เป็นสำนวนเรื่องจังหวะเวลา ไม่ใช่เรื่องลงทุน